Kış Depresyonu Alarmı: Gün Işığı Azaldığında Beyniniz Bu Tepkileri Veriyor

Kış Depresyonu Kapıda: Gün Işığı Azalınca Beyinde Neler Oluyor?

Kış aylarında gün ışığının azalması, uyku süresinin uzaması, karbonhidrat isteği, kilo artışı ve çökkün ruh hali gibi belirtileri tetikliyor. Uzmanlar, bunun basit bir yorgunluk değil, Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu (kış depresyonu) olduğunu vurguluyor.

Belirtiler

• Sürekli çökkün ruh hali, enerji kaybı, halsizlik

• Artan uyku ihtiyacı ve karbonhidrat ağırlıklı iştah

• Kilo alımı, motivasyon ve sosyal çekilme sorunları

• Konsantrasyon güçlüğü, yavaş düşünme, değersizlik hissi

Normal kış yorgunluğu birkaç gün içinde geçerken, kış depresyonu haftalarca sürer ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkiler.

Beyinde Neler Oluyor?

• Gün ışığı azaldığında melatonin hormonu uzun süre salgılanır → uyku artışı, enerji düşüklüğü

• Serotonin üretimi düşer → çökkün ruh hali ve isteksizlik

• Sirkadiyen ritim (biyolojik saat) bozulur

Kimler Risk Altında?

• Kadınlar, 20–40 yaş arası kişiler

• Depresyon geçmişi olanlar, gece vardiyasında çalışanlar, uzun süre kapalı alanlarda bulunanlar

• Gün ışığının az olduğu bölgelerde yaşayanlar (Norveç, Kanada, Doğu/North Türkiye vb.)

Tedavi ve Korunma

• Işık terapisi (fototerapi): Beynin biyolojik saatini düzenler, en etkili yöntem

• Bilişsel davranışçı terapi: Olumsuz düşünce kalıplarını değiştirir

• Gerektiğinde ilaç tedavisi uzman kontrolünde uygulanır

Günlük Hayatta Alınabilecek Önlemler

• Mümkün olduğunca gün ışığında vakit geçirmek

• Düzenli egzersiz ve fiziksel aktivite

• Uyku düzenine dikkat etmek

• Karbonhidrat ağırlıklı beslenmeden kaçınmak, Omega-3 ve B vitamini açısından zengin beslenmek

• Sosyal bağları güçlendirmek, sevdiklerle vakit geçirmek

Uzm. Dr. Selim Fidan, özellikle risk grubundakilerin belirtileri hafife almaması ve gerektiğinde uzman desteği almasının önemini vurguluyor.