Şeker devri kapanıyor mu? Bilim dünyasından çığır açan yeni tatlandırıcı keşfi.

Tagatose: Şekere Güçlü Bir Alternatif mi Geliyor?

Bilim dünyasında dikkat çeken yeni bir gelişme, şeker arayışında önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. Tagatose adı verilen bu tatlandırıcı; düşük kalorili yapısı, kan şekerini neredeyse hiç yükseltmemesi ve ağız ile bağırsak sağlığına olası katkılarıyla öne çıkıyor.

Tagatose nedir, nerelerde bulunur?

Tagatose; süt ürünlerinde ısıtma ya da enzimatik işlemler sırasında oluşabilen, ayrıca elma, ananas ve portakal gibi bazı meyvelerde doğal olarak bulunan nadir bir şeker türü. Ancak meyvelerdeki toplam şekerin yalnızca yaklaşık %0,2’sini oluşturduğu için doğrudan elde edilmesi oldukça zor.

Bugüne kadar üretimi hem düşük verimli hem de yüksek maliyetli olan tagatose için Tufts Üniversitesi araştırmacıları yenilikçi bir biyosentetik yöntem geliştirdi.

Bakteriler üretim hattına dönüştü

Cell Reports Physical Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bilim insanları, Escherichia coli bakterilerini genetik olarak düzenleyerek adeta mikroskobik şeker fabrikalarına dönüştürdü.

Cıvık mantardan elde edilen ve “Gal1P” olarak adlandırılan özel bir enzim bakterilere aktarıldı. Bu sayede bakteriler, bol ve ucuz bir kaynak olan glikozu %95 gibi yüksek bir verimle tagatose’a dönüştürmeyi başardı. Geleneksel yöntemlerde bu oran %40–77 aralığında kalıyordu.

Pahalı galaktoz yerine glikoz kullanılması, üretim maliyetlerini ciddi ölçüde düşürerek yöntemi endüstriyel açıdan çok daha uygulanabilir hale getirdi.

Neden bu kadar dikkat çekiyor?

• Sofra şekerinin yaklaşık %92’si kadar tatlı

• Yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların aksine pişirme ve fırınlama sırasında karamelize olabiliyor

• Şekere kıyasla yaklaşık %60 daha az kalori içeriyor

• İnce bağırsakta sınırlı emildiği için kan şekeri ve insülin düzeylerinde minimal artışa neden oluyor

• Diş çürüğüne yol açan bakterileri beslemek yerine büyümelerini baskılıyor

• Bağırsaklardaki faydalı bakteriler için probiyotik etki gösterebiliyor

Bu özellikler, özellikle diyabet hastaları ve sağlıklı beslenmeye önem verenler için tagatose’u cazip bir seçenek haline getiriyor.

Gelecekte ne anlama geliyor?

Araştırmacılar, geliştirilen bu biyosentez yaklaşımının yalnızca tagatose değil, diğer nadir şekerlerin üretiminde de çığır açabileceğini vurguluyor.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından “genel olarak güvenli” (GRAS) kategorisinde yer alan tagatose, yeni üretim yöntemi sayesinde gıda sektöründe daha yaygın, erişilebilir ve ekonomik bir tatlandırıcı olarak karşımıza çıkabilir.