Silopi, tarihi M.Ö. 4000'li yıllara kadar uzanan, Mezopotamya'nın en eski yerleşim birimlerinden biridir. İşte bu kadim ilçenin isminden tarihine kadar bazı eski bilgiler:
1. İsim Kökeni ve Eski Adları
Silonun Ovası: En yaygın rivayetlerden biri, ilçenin isminin Cizre Beyi Hacı Bedran'ın oğlu Süleyman (Silo)'dan geldiğidir. Bölgenin idaresi Süleyman Bey'e verildiğinde buraya "Silo'nun Ovası" denilmeye başlanmış, bu isim zamanla Silopi'ye evrilmiştir. Bu bilgi ünlü tarihçi Şerefhan Bidlisî'nin Şerefnâme eserinde de geçer.
Girkê Emo (Ömer Tepesi): 1928 yılı kayıtlarında ve halk arasında ilçenin eski adı "Girkê Emo" veya "Girga Amo" olarak geçer. "Girik" kelimesi tepecik anlamına gelir; ilçe merkezindeki Yeşiltepe bu ismin kaynağıdır.
Arapça Köken (Salabya): Bir diğer görüşe göre isim, Arapça'da "kırılmaz, bükülmez" anlamına gelen Salabya kelimesinden türemiştir.
2. Antik Dönem ve İlk Medeniyetler
Gutiler ve Bajarkard: M.Ö. 4000 yıllarında bölgede hüküm süren Guti İmparatorluğu'nun başkenti Bajarkard'ın, bugünkü Silopi (Giriçolya) köyünün yakınlarında olduğu tahmin edilmektedir.
Asur ve Ninova Bağlantısı: Silopi, antik çağlarda Musul (Ninova) şehrine bağlı önemli bir merkezdi. İlçedeki Yankale mevkiinde Asurlulara ait kale kalıntıları ve haberleşme amacıyla kullanılan insan yapımı yığma tepeler bulunur.
Büveyhîler ve Sasaniler: M.S. 940-1040 yılları arasında Büveyhîler bölgeye hakim olmuş; Birlik köyü civarında bu döneme ait cami ve medrese kalıntıları tespit edilmiştir.
3. Dini ve Mitolojik Önem: Cudi Dağı
Silopi'nin kuzeyini kaplayan Cudi Dağı, sadece bir coğrafi oluşum değil, aynı zamanda bir inanç merkezidir:
Nuh'un Gemisi: İslam inancına göre Hz. Nuh'un gemisinin oturduğu yer Cudi Dağı'dır. Geminin durduğu rivayet edilen yerde mescit kalıntıları, sarnıçlar ve Hz. Nuh'un evinin temelleri olduğuna inanılan yapılar bulunur.
Sanherip Kabartmaları: Dağın yüksek kesimlerinde, Asur Kralı Sanherip'e (M.Ö. 700'ler) ait olan ve parmağıyla geminin indiği yeri işaret ettiği söylenen kabartmalar ve heykeller bulunmaktadır.
4. İdari Gelişim
Silopi, uzun süre Cizre'ye bağlı bir köy/bucak olarak kalmıştır.
1960 yılında Mardin'e bağlı bir ilçe statüsü kazanmıştır.
16 Mayıs 1990 tarihinde ise Şırnak'ın il olmasıyla buraya bağlanmıştır.
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın veya kayıt olun.