Yaz ishalleri: Çocuğunuzu korumak için 2 dakikalık kılavuz
Yaz geldi, sıcak bastı; havuz, dondurma ve piknik sezonu açıldı. Aynı anda çocuk acillerinde en sık karşılaşılan sorun da bulaşıcı ishal, yani gastroenterit artışı başladı. Çocuk Sağlığı Uzmanı Dr. Demet Matben’e göre, ishali önlemekten daha önemlisi sıvı kaybına bağlı “dehidratasyonu” durdurmak.
Virüsler önde, rotavirüs geride ama hâlâ var
• Sık suçlular: Rotavirüs, norovirüs, adenovirüs, astrovirüs.
• Rotavirüs aşısı yüzde 50’lik hastane yatışını azalttı ama tamamen ortadan kaldırmadı.
• Bakteriyel ishalde yüksek ateş, kanlı-mukuslu dışkı, tuvalete git-gidememe hâli öne çıkar.
• Sık suçlular: Rotavirüs, norovirüs, adenovirüs, astrovirüs.
• Rotavirüs aşısı yüzde 50’lik hastane yatışını azalttı ama tamamen ortadan kaldırmadı.
• Bakteriyel ishalde yüksek ateş, kanlı-mukuslu dışkı, tuvalete git-gidememe hâli öne çıkar.
Bulaşma zinciri neden 10 gün uzun?
Virüs, ishal başlamadan 2-3 gün önce salyada; ishal bittikten sonra 7-10 gün daha dışkıda bulunuyor. Yani çocuğunuz iyileşse bile havuzu, parkı 1 hafta erteleyin.
Virüs, ishal başlamadan 2-3 gün önce salyada; ishal bittikten sonra 7-10 gün daha dışkıda bulunuyor. Yani çocuğunuz iyileşse bile havuzu, parkı 1 hafta erteleyin.
Evde acil tedavi planı
- Kusuyorsa bile su vermeye devam; “kusar” diye sıvıyı kesmeyin.
- 100 ml suya 1 çay kaşığı şeker + bir tutam tuz = ev yapımı oral rehidratasyon.
- Yudum yudum, 5 dk’da bir 1-2 yemek kaşığı sıvı yeterli.
- Buzlu su, maden suyu, ayran da tercih edilebilir; kola, portakal suyu olmaz.
Ne zaman hastaneye?
• Günde ≥5-6 kusma
• Dışkı sayısı ≥7-8, kanlı veya kokulu
• Su içince bile geri gelen kusma
• Yüksek ateş ≥39 °C ve düşmüyorsa
• Günde ≥5-6 kusma
• Dışkı sayısı ≥7-8, kanlı veya kokulu
• Su içince bile geri gelen kusma
• Yüksek ateş ≥39 °C ve düşmüyorsa
İlaç kırmızı çizgiler
• İshali kesici ilaç yok.
• Antibiyotik virüse işe yaramaz.
• Probiyotik + çinko süreyi 1 gün kısaltabiliyor.
• İshali kesici ilaç yok.
• Antibiyotik virüse işe yaramaz.
• Probiyotik + çinko süreyi 1 gün kısaltabiliyor.
7 kural, 1 yaz
- Emziren anne ısrarla sürdürsün.
- Meyve-sebzeyi akan su altında en az 30 sn yıkayın.
- Elleri sabunla en az 20 sn ovmayı ritüel yapın.
- Ortak tuvalet kapı kollarını alkolle silin.
- Dışarıdan alınan şarküteri, mayonezli sandviç 2 saat dışarıda kalmasın.
- Paket dışı dondurmadan uzak durun.
- 2 yaşından küçükse kalabalık havuz yerine deniz tercih edin.
Kısacası: İshal bir haftada geçer; sıvı kaybı bir saatte öldürür. Dr. Matben’in özet cümlesi: “Kusuyor diye suyu kesmeyin, 7-8’i aşan dışkı varsa zaman kaybetmeyin.”
