Demirtaş'a Tahliye Kararı!

Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Ankara Vilayetler Evi'nde basın kuruluşlarının Ankara temsilcileriyle iftarda bir araya geldi. Basın mensuplarının HDP, Selahattin Demirtaş ve Can Atalay hakkında sorduğu sorulara yanıt veren Özkaya, hak arama yollarının etkinliğini artırmak için teknolojik dönüşüme önem verdiklerini belirterek, Anayasa Mahkemesine (AYM) bireysel başvuruların 1 Ekim 2025 itibarıyla elektronik ortamda ve UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabilmesine imkan sağladıklarını anımsattı.

Özkaya, Yüksek Mahkemeye 1 Ekim 2025'ten bu yana bu yöntemle 6 bin 686 bireysel başvuru yapıldığını aktardı. Söz konusu uygulamayla hem erişilebilirliğin arttığını hem de başvuru süreçlerinin daha hızlı, etkin ve şeffaf şekilde yürütülmesinin önünün açıldığını vurguladı. Özkaya, görev alanlarındaki işlere ve raportörlük müessesesine yardımcı olmak adına yapay zekanın kullanımı konusunda da ciddi çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Anayasa Mahkemesine 2025'te 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldığını, 71 bin 175 başvurunun da sonuçlandırıldığını bildiren Özkaya, verilen karar sayısının yapılan başvuru sayısından fazla olduğunu ortaya koyan bu verilerin, artan iş yüküne rağmen AYM'nin büyük bir özveri ve gayretle çalıştığının göstergesi olduğuna işaret etti. Özkaya, "Bireysel başvuruların yüzde 87,2'si karara bağlandı" diyerek, AYM'ye yapılan bireysel başvurulara ilişkin ayrıntılı bilgileri paylaştı.

Özkaya, AYM'nin bireysel başvuru incelemelerinde bir süper temyiz mercii olarak görev yapmadığını, yalnızca bir hakkın anayasal anlamda ihlal edilip edilmediğine baktığını belirterek, "Mahkememiz, bireysel başvuruda verdiği önemli kararlarla anayasal ilkelerin daha görünür ve işlevsel hale gelmesine katkı sağlamıştır" dedi. Özkaya, bireysel başvurunun, Anayasa'nın yaşayan bir metin olmasına imkan tanıyan dinamik ve dönüştürücü bir mekanizma niteliğine haiz olduğuna dikkati çekti.

Bireysel başvuru kapsamında verilen ihlal kararlarının hayata geçirilmesinin belirli usul ve süreçler çerçevesinde yürütüldüğünü gösteren Özkaya, "31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla icra süreci henüz tamamlanmamış olanların sayısı 83'tür" bilgisini paylaştı. Özkaya, "Bu tablo bize, temel hak ve özgürlüklerin korunması bağlamında bireysel başvurunun etkili ve işlevsel bir hak arama yolu olduğunu göstermektedir" diye konuştu.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Özkaya, "Norm denetimi" kapsamında 2025'te AYM'ye 51'i iptal davası, 226'sı itiraz olmak üzere 277 başvurunun yapıldığını aktardı. Özkaya, "2012'den 31 Aralık 2025'e kadar ise toplam 2 bin 328 iptal davası ve itiraz başvurusu yapıldı" bilgisini verdi. Yüksek Mahkemenin bir diğer görevinin de Yüce Divan yargılamaları olduğunu anımsatan Özkaya, "2025 sonu itibarıyla derdest Yüce Divan dosyası kalmamıştır" açıklamasında bulundu.

Özkaya, AYM'nin siyasi partilere ilişkin mali denetim de yaptığını aktardı. Özkaya, "Şu an itibarıyla faal olan 188 siyasi partinin mali denetimi yapılmaktadır" diye konuştu. Özkaya, "Anayasa ile mahkememize verilen görevler arasında siyasi partilere ilişkin kapatma davalarını karara bağlamak var. 2025 yılı sonu itibarıyla parti kapatma davalarına ilişkin derdest dosya sayısının 5 olduğunu ifade etmek isterim" dedi.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Özkaya, HDP hakkında açılan kapatma davasıyla ilgili son durumun sorulması üzerine, "Çok kapsamlı bir dava. İddianamede ileri sürülen hususların incelenmesi ve araştırılması çok zaman alacak bir boyuttaydı" dedi. Özkaya, "Yargıtay 3. Ceza Dairesinin AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunmasıyla" ilgili soruya ise "Anayasa Mahkemesi tarafından herhangi bir sözlü ya da fiili eylemde bulunulmadı" yanıtını verdi.

Milletvekilliği düşürülen Can Atalay ile eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında AYM ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince (AİHM) verilen ihlal kararlarının, mahkemelerce yerine getirilmemesine ilişkin değerlendirmeleri sorulan Özkaya, AYM'nin Atalay ile ilgili verdiği 3 kararı bulunduğunu anımsattı. Özkaya, "Bizim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkimiz yok" diye konuştu.

Anayasa Mahkemesi olarak yapay zekayı hangi alanlarda kullanacakları ve yapay zekaya geçiş için bir tarih verebilecekleri sorusuna Özkaya, "2026'nın eylül ayı itibarıyla yapay zekayı hayata geçirmeyi hedefliyoruz" yanıtını verdi. Özkaya, "İlk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi noktasında yapay zekadan yararlanmayı planlıyoruz" diye konuştu.