1. Tarihsel Kökenleri
Bajariler, Mezopotamya’nın en eski yerleşim yerlerinde (Cizre, Mardin, Diyarbakır, Siirt) yüzyıllardır yaşayan ailelerdir. Bu ailelerin kökeni genellikle şöyledir:
Osmanlı Dönemi Bürokrasi: Birçoğu Osmanlı döneminde bölgeye atanmış veya yerel yönetimlerde görev almış ailelerin soyundan gelir.
İpek Yolu Tüccarları: Ticaret yolları üzerindeki şehirlerde konaklayan ve burayı ticaret merkezi haline getiren zengin tüccar sınıflarıdır.
2. Kültürel ve Sosyal Farklar
Bajarileri diğer gruplardan ayıran en belirgin özellik "yaşam rafineliğidir".
Dil ve Aksan: Bajariler, Kürtçenin (Kurmanci) en sade, kibar ve deyimler açısından zengin halini konuşurlar. Konuşmalarında köylere özgü kaba tabirlerden kaçınırlar.
Giyim Kuşam: Eskiden Bajariler, kaliteli kumaşlardan dikilmiş elbiseleriyle (şal û şepik veya takım elbise) tanınırlardı. Modern dönemde ise markalı ve şık giyinmeye en çok önem veren kesimdir.
Mutfağın Zenginliği: Şehir kültürü mutfağa da yansır. Köylerde daha çok pratik ve doyurucu yemekler varken, Bajarilerde saatlerce süren hazırlıklarla yapılan "içli köfte" (Kutilk), "perde pilavı" gibi emek isteyen yemekler başroldedir.
3. "Bajari" Kimliği ve Sosyal Hiyerarşi
Bölge insanı için kimlik üç ana eksene oturur. Bu tablo, Bajarilerin toplumdaki yerini netleştirir:
| Özellik | Bajari (Şehirli) | Koçer (Göçer) | Gundî (Köylü) |
| Öncelik | Diplomasi ve Eğitim | Özgürlük ve Hayvancılık | Toprak ve Üretim |
| Bakış Açısı | "Okumalıyız ve yönetmeliyiz." | "Bağımsız olmalıyız." | "Toprağı işlemeliyiz." |
| Evlilik | Genellikle kendi içinden. | Aşiret içi. | Komşu köyler/Akraba. |
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın veya kayıt olun.